vrijdag 25 september 2015

Mittenwald Teaser 03: De gouden viool van Giuseppe Tartini


De viool en in het bijzonder de vioolbouw speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van het pittoreske Beierse plaatsje Mittenwald. Vanaf het einde van de 17e eeuw begon zich daar een vioolbouw traditie te ontwikkelen, met dank aan Matthias Klotz, zijn nazaten en anderen. Een gouden viool prijkt bijgevolg niet voor niets trots op het uithangbord van het Geigenbau Museum.


Adolf Hitler, zo is algemeen bekend, was een hartstochtelijke liefhebber van de muziek en hij kende het stadje Mittenwald goed. Na de Anschluss met Oostenrijk in 1938 vertoefde hij er regelmatig, op doorreis naar zijn geboorteland of voor een verblijf en overleg in de Lüttensee kazerne. Hij sprak zelfs uitdrukkelijk de wens uit om na de oorlog een huis te laten bouwen in Gerold, even ten noorden van Mittenwald, met een eersteklas uitzicht op de Karwendel en Wetterstein bergketens.
De Marsch-Impromptu, een mars voor quatre-mains piano, handelt uiteraard over muziek. De code-toevoegingen op het blad zouden, zo luidt de veronderstelling, wel eens iets met de viool en Hitlers liefde voor muziek te maken kunnen hebben. Stil, niet verder vertellen hoor, maar ik mag u verklappen dat dat op een bepaalde wijze nog waar is ook. Hoe dan, zult u zich misschien afvragen.
Nou kijk, het stuk is geschreven in de toonaard B-dur. Anderen noemen dat Bes majeur. De parallelle toonaard daarvan is G-moll (g-mineur). 


Beide toonaarden maken daardoor gebruik van bes en es mollen die u vooraan op de notenbalken ziet. 
Een beroemd muziekstuk voor vioolsolo in g-mineur is het Duivelstriller-sonate van Giuseppe Tartini.

“Een beroemde legende gaat over het ontstaan van de zogenaamde ‘Duivelstriller-sonate’ van Giuseppe Tartini (1692-1770). Deze sonate is … het enige werk van Tartini dat tegenwoordig nog vaker gespeeld wordt. Over het ontstaan van de Duivelstriller sonate zou Tartini het volgende gezegd hebben: ‘In een droom verkocht hij zijn ziel aan de duivel, waarop deze hem de viool uit handen griste en hem de mooiste sonate voorgespeeld zou hebben die men maar bedenken kan. Toen Tartini ontwaakte, poogde hij enkele van de gehoorde noten op te schrijven. Maar vergeefs. Het stuk dat hij tenslotte componeerde, de Duivelssonate, was, zoals hij zelf zegt, weliswaar het beste dat ik ooit schreef, maar toch bleef het ver achter bij wat ik van de duivel gehoord had.’ [1]


“Tartini’s droom” van de schilder Louis Leopold Boilly (1761-1845)

“Dit wijst er duidelijk op dat de viool en het vioolspel vooral een symbool is voor de ‘ziel’ in haar meest veelzijdige uitdrukkingsvormen en gevoelslagen. Zo verlenen bijvoorbeeld de vioolsolo werken van J.S. Bach entree tot het diepst religieuze geestesleven. Anderzijds heeft de Romantiek van het zigeunervioolspel met haar sentiment en haar temperamentvolle czardasklanken toegang gevonden tot populaire operettes. Zo zingt bijvoorbeeld ‘Gravin Mariza’ in de gelijknamige operette van Kàlmàn: ‘Höre ich Zigeunergeigen - bei des Cymbals wildem Lauf, wird es mir ums Herz so eigen - wachen alle Wünsche auf.’ In een andere operette hangt de hemel vol met violen.”

De Marsch-Impromptu partituur wordt, overdrachtelijk gezien, voorgesteld als een Mittenwaldse solopartij voor viool. De maker van het document geeft, naar analogie met Tartini’s droom over de Duivelstrillersonate, te kennen dat zijn ingenieuze codering ver achter blijft bij dat wat Hitler qua prestatie en uitdrukkingskracht werkelijk voorstelt - voor hem dan toch. Met andere woorden: “Dit vertegenwoordigt het beste wat ik kan, maar excuseert u mij voor het feit dat ik zo’n onvolmaakt stukje werk heb afgeleverd; het valt in het niet vergeleken bij wat Hitler ons geschonken heeft.”


Nu denkt u natuurlijk dat ik mijn fantasie de vrije loop gegeven heb en u in het ootje wil nemen. Niets van dat alles! Ik zal dat aantonen in het tweede boek in de serie De Jacht op de Nazischat: Het Mysterie van Mittenwald. En dat leest u als eerste, als u een Rauna abonnement neemt...

vrijdag 18 september 2015

Mittenwald Teaser 02: Het Gouden Huis

Hitler hield van muziek, maar ook van grootschalige architectuur. Hij was bovendien een hevig bewonderaar van het keizerlijke Rome [1] en van de Oude Grieken.
Vanaf 1933 begon Hitler Rome en de Grieken aan te duiden als een passende bron van klassieke invloeden voor de Duitsers. Hij zei: '… Elk politiek heldhaftig tijdperk zoekt in zijn kunst meteen naar bruggen naar een niet minder heroïsch verleden. De Grieken en Romeinen komen plots heel dichtbij, omdat al hun wortels in een stichtend ras liggen, en daarom hebben de onsterfelijke verworvenheden van de oude volken een begerenswaardige invloed op hun raciaal verwante nakomelingen.' [2]
Samen met de architect Albert Speer ontwierp hij wat een architectonische hoogtepunt in Berlijn had moeten worden: de Volkshalle [3], ook wel Grosse Halle of Ruhmeshalle genoemd. Het gebouw had een enorme koepel tot 290 meter hoog, vele malen groter dan de Sint-Pieter in Rome. Het was geïnspireerd op het Pantheon van Hadrianus in Rome dat Hitler in 1938 bezocht.

Bundesarchiv Bild 146-1986-029-02, "Germania", Modell "Große Halle"



De Volkshalle moest de Duitse hegemonie over Europa belichamen, waar Hitler als een cosmocraat - een Heer over de Wereld - voor zijn Herrenvolk zou verschijnen. Het was in finale zin bedoeld als een tempel voor de publieke aanbidding van Hitler. Een deel van de hal aan de noordzijde zou met een enorme gouden mozaïek bedekt worden en een adelaar van 24 meter hoog huisvestenn met daaronder Hitlers tribunaal. Het had moeten verrijzen in de nieuwe wereldhoofdstad Germania, de nieuwe naam voor Berlijn.

Het masterplan model van een herschapen Berlijn
en.wikipedia.org/wiki/Nazi_architecture


Met de bouw werd echter nooit begonnen nadat bleek dat de slappe grond onder Berlijn het gigantische gewicht van het gebouw niet kon dragen.
De Volkshalle zou stellig overeenkomsten getoond hebben met het met goud, ivoor en edelstenen uitbundig versierde megalomane complex, dat keizer Nero - rampzalig verkwistend - in het centrum van Rome voor zich had laten bouwen. Deze Domus Aurea of Gouden Huis bestond uit een villa, tuinen en technische hoogstandjes, verspreid over een grote oppervlakte. Veertig jaar na de dood van Nero was het overigens al helemaal weggevaagd. Zie ook: http://en.wikipedia.org/wiki/Domus_Aurea

De Marsch-Impromptu alludeert op de Volkshalle en de Domus Aurea door de belichting van een gebouw in Mittenwald. Wil u weten welk gebouw dat is? Mmm, dan zou ik toch maar een Rauna-abonnement overwegen... 



[1] John T. Quinn, "The Ancient Rome of Adolf Hitler," Classical Bulletin 76 (2000): pp. 141-156.
[2] “Adolf Hitler: A Psychological Interpretation of His Views on Architecture, Art, and Music”, Sherree Owens Zalampas, Popular Press, 1990
[3] en.wikipedia.org/wiki/Volkshalle

vrijdag 11 september 2015

Mittenwald Teaser 01: Weia! Waga! Woge du Welle! (Woglinde in Das Rheingold)

Alberich en de Rijndochters (Arthur Rackham, omstreeks 1910)



“Weia! Waga! Woge du Welle!” zingt Woglinde bezwerend in de openingsscène van de opera Das Rheingold. Het is de tweede opera van het vierluik Der Ring des Nibelungen, Richard Wagners opus magnum, een groots muziekdrama met een poel aan menselijke gevoelens en aspiraties als wanhoop, vrees, macht, hebberigheid, maar ook loyaliteit, liefde en bevrijding.
De drie bevallige Rijndochters - de anderen zijn Flosshilde en Wellgunde – werden door hun vader opgedragen het goud te bewaken dat op de bodem van de rivier ligt. De Rijndochters vertellen een lelijke dwerg, Nibelung Alberich, dat het Rijngoud hem een onmetelijke macht zal bezorgen, als hij er een ring uit smeedt... en de liefde prijsgeeft. 
Alberich slaagt er ook in hen het goud te ontfutselen, zweert de liefde af en smeedt de magische ring. Om zichzelf en de ring te beschermen laat hij zijn broer Mime – een kundige smid – een magische helm maken, die zijn drager onzichtbaar maakt en hem bovendien van vorm kan laten veranderen en teleporteren over grote afstanden.

Waarom pakken wij bij wijze van Teaser 01 voor Het Mysterie van Mittenwald uit met een deel van het beroemde en beruchte episch-mythologisch verhaal van Richard Wagner, tekstdichter en lievelingscomponist van Adolf Hitler? Omdat Alberich zich listig, met de helm op het hoofd, verschuilt in de gecodeerde partituur. Angstvallig bewaakt hij er de ring, als een hoeder van de Graal...
Werpt u eens een blik op het muziekblad? Kunt u hem vinden? Hou in gedachten dat de helm bijzonder probaat functioneert... 



In Het Mysterie van Mittenwald geven wij u het magische middel mee dat de kracht van de helm teniet kan doen. Wilt u te weten komen hoe dat moet en ontdekken waar Alberich zich nestelde, dan kunt u zich boek of ebook aanschaffen, die nog dit jaar verschijnen... of gewoon een ebook-abonnement op Rauna nemen (40 euro). U ontvangt dan het reeds verschenen ebook De Hamer van Thor, en de drie volgende delen in de serie De Jacht op een Nazi Schat - telkens een paar weken voor de officiële release van paperback en ebook.




In De Hamer van Thor publiceerden wij al een aantal postkaarten uit de verzameling van Ysa Pastora, waaronder enkele exemplaren uit de Rheingold serie. De volledige verzameling zal onder de titel De Postkaart Code gepubliceerd worden als deel 4 in de reeks De Jacht op een Nazi Schat. 

Overigens raakt ook Alberich door list en bedrog de ring plus het goud en de helm toch kwijt.


vrijdag 4 september 2015

Het Mysterie van Mittenwald: De Uitdaging


Terwijl schattenjagers en media massaal uitrukken naar een Pools grensstadje, op zoek naar een nazi spooktrein, hervatten wij onze speurtocht naar de zogenaamde 'nazi schat' van Mittenwald, zoals beschreven in het boek Gezocht Codebrekers. Speurtocht naar Hitlers goud en diamanten (Elmar, 2012) van Karl Hammer.

Vijf jaar eerder was dit boek al met nagenoeg dezelfde inhoud uitgebracht onder de titel De tranen van de wolf. De belangstelling van de media anno 2007 bleek minimaal en het publiek liet het dan ook afweten. In november 2012 stroomde het Vlaamse en vooral Nederlandse publiek plots wel massaal toe na een doelgerichte mediacampagne, met TV-uitzendingen over het onderwerp en de publicatie van paginagrote krantenartikelen. De uitnodiging tot onderzoek werd door velen, rijp en groen, aanvaard. De resultaten van enkele spectaculaire pogingen mochten op heel wat aandacht rekenen. Toch slaagde niemand erin om het Mysterie van Mittenwald te ontcijferen en met het goud en de diamanten op de proppen te komen. De aanvankelijk optimistische stemming sloeg om, de belangstelling kwijnde weg en het gecodeerde document dreigde in de vergetelheid te raken.
  
Tot in januari 2015 een Belgisch-Nederlands-Slovaaks onderzoekscollectief werd opgericht onder de naam Ysa Pastora. De onderzoekers namen de uitdaging aan en bleven onafgebroken werken aan het doorgronden van het enigma. Dit leidde in juni 2015 tot de publicatie van De Hamer van Thor en een artikel in de Belgische krant De Morgen, waarin een verborgen agenda aan het licht gebracht werd. Aan de hand van harde feiten toonde het collectief aan dat De tranen van de wolf/Gezocht Codebrekers berusten op fictie, en zelfs op een mystificatie waaraan volop meegewerkt werd door o.a. EenVandaag, Reyers Laat en De Volkskrant. Toen het gecodeerde document door de onderzoekers rond Ysa Pastora werd gekraakt, bleek het evenwel naar een duidelijk omschreven en betekenisvolle locatie te wijzen. 

Ysa Pastora stelde vier boeken in het vooruitzicht, in de reeks De Jacht op een Nazi Schat. Deel 2, Het Mysterie van Mittenwald, verschijnt nog dit jaar en streeft ernaar - als in een meesterproef - de code definitief te kraken en vast te stellen of de brief uit het nazi tijdperk stamt, dan wel van een naoorlogs fabricaat is. Net als Theseus, met de draad van Ariadne in de hand, wagen wij ons in het labyrint, om in dit heart of darkness de Minotaurus te verslaan. Ariadne ten spijt, een duivels karwei. Dat was het, dat is het... en dat blijft het wellicht nog een tijdje. 

Het onderzoek nam veel meer tijd in beslag dan verwacht, en eiste meer volharding dan in den beginne bevroed kon worden. Niet alleen bleek men de complexiteit van het raadsel tot nu toe schabouwelijk onderschat te hebben, ook was de verzuchting niet van de lucht waarin wij in 's hemelsnaam verzeild geraakt waren. Het Mysterie van Mittenwald heeft inderdaad dimensies met diepgaande wortels, vertakkingen en overstappen. Het is de compositie van een doortrapte, erudiete en kunstminnende ontwerper. 

De neteligste cryptogrammen worden voor echte puzzel-freaks door de bank genomen aangeduid met vijf sterren. Voeg daar ten behoeve van dit ‘cryptogram’ maar een fikse serie hemellichten aan toe. In de aanloop naar de publicatie van het boek Het Mysterie van Mittenwald presenteren wij u een reeks teasers, of ook: eye openers. Het is inderdaad onze bedoeling u zo ver te krijgen dat u het gecodeerde document met andere ogen zou gaan bekijken. Alleen dan kunt u begrijpen waarom de ontcijfering zoveel tijd in beslag genomen heeft, en waarom tot nu toe niemand een sluitende analyse kon presenteren. Het ontsluieren van Het Mysterie van Mittenwald vergt nu eenmaal niet alleen de spreekwoordelijke noeste arbeid, maar ook... een goddelijke vonk?